Kontuzja barku – po doznaniu takiego urazu lub skomplikowanej dysfunkcji stawu barkowego każdy chciałby uniknąć nawrotów tej dolegliwości. Aby tak było, najważniejsze jest prawidłowe wyleczenie stawu. W naszym artykule zebraliśmy informacje o rodzajach przeciążeń i uszkodzeń barku, w tym dotyczących stożka rotatorów. Sprawdź, co robić, by zapobiegać dolegliwościom stawu barkowego, na co warto zwrócić uwagę, wybierając ortezę barku i jakie metody leczenia barku może zaproponować Ci fizjoterapeuta!

Urazy i dysfunkcje barku

Staw barkowy ulega kontuzjom m.in. w wyniku przeciążeń sportowych lub nagłych, gwałtownych ruchów, zwłaszcza u osób podnoszących ciężkie przedmioty i pracujących fizycznie.

Do najczęściej spotykanych kontuzji barku należą:

• uszkodzenia stożka rotatorów – czyli mięśni otaczających staw barkowy, odpowiedzialnych za rozpoczęcie ruchu barku, jego odwodzenie (unoszenie bokiem) i rotacje

• naciągnięcia, naderwania i zerwania ścięgien mięśniowych lub więzadeł

• zwichnięcia stawu barkowego

• urazy stawu barkowo-obojczykowego.

Oprócz urazów, na skutek powtarzających się przeciążeń dojść może do przewlekłych dysfunkcji barku, takich jak:

• zespół bolesnego barku

• zespół ciasnoty podbarkowej (SIS).

Osobną grupę stanowią choroby reumatyczne, mogące objąć także bark, a wśród nich:

• stany zapalne stawów (np. RZS)

• choroba zwyrodnieniowa stawu barkowego.

Każde z tych rozpoznań wymaga indywidualnego postępowania. Zawsze podstawą jest konsultacja ortopedyczna lub reumatologiczna – pamiętaj więc, aby zasięgnąć porady specjalisty. Zleci on odpowiednie badania (np. USG lub RTG barku), które pozwolą ustalić, która struktura odpowiada za dolegliwości.

Uszkodzenie stożka rotatorów – leczenie

Stożek rotatorów to wspólne określenie dla mięśni otaczających bark. Spełniają one ważną funkcję, gdyż zależy od nich, czy głowa kości ramiennej w stawie barkowym jest prawidłowo ustawiona.

Do stożka rotatorów zalicza się mięsień:

• nadgrzebieniowy

• podgrzenieniowy

• obły mniejszy

• podłopatkowy.

Gdy mięśnie te ulegną kontuzji lub przeciążeniu, dochodzi to objawów, takich jak:

• ból (zwłaszcza w czynnościach związanych z podnoszeniem ręki; u części pacjentów pojawiają się także bóle spoczynkowe, w tym nocne)

• odgraniczenie ruchomości w barku

• może wystąpić także trzeszczenie w stawie i wrażenie „przeskakiwania” w barku.

 

Bóle stawu barkowego – rehabilitacja

Rehabilitacja po uszkodzeniu stożka rotatorów i po innych przeciążeniach stawu barkowego obejmuje:

• terapię manualną (m.in. techniki tkanek miękkich, rozluźnianie punktów spustowych)

• Kinetic Control – metodę polegającą m.in. na nauce kontroli ruchu w stawie

• Neurac – specjalne ćwiczenia z rehabilitacji nerwowo-mięśniowej z wykorzystaniem systemu podwieszek

• ćwiczenia indywidualnie dobrane przez fizjoterapeutę

• kinesiotaping – oklejanie barku i okolic specjalnymi taśmami

• trening stabilizacyjny

• fizykoterapię (np. sollux – ciepłolecznictwo, elektroterapię – w tym prądy TENS, a także laser lub falę uderzeniową)

• naukę odciążenia barku w czynnościach domowych.

Odbycie całego cyklu rehabilitacji jest niezbędne, aby zmniejszyć ryzyko odnowienia się urazu.

Ortezy i stabilizatory stawu barkowego

Podczas nasilonych przewlekłych dolegliwości bólowych barku, jak i na wczesnym etapie rehabilitacji pourazowej konieczne może okazać się stosowanie ortezy stawu barkowego. O jej rodzaju powinien zadecydować lekarz ortopeda, gdyż inne stabilizatory barku stosuje się po urazach (w tym po naderwaniu więzadeł), a inne w problemach przeciążeniowych stawu. Dla części pacjentów wskazana jest opaska Dessaulta, a dla innych zabudowany stabilizator lub orteza na bark i ramię. Wszystko zależy od rodzaju i stopnia uszkodzenia elementów stawu, a także od celu odciążenia barku (wyciszenie stanu zapalnego, ochrona przed pogłębieniem uszkodzeń elementów stawowych itd.).

Po ustaleniu z lekarzem, czy orteza jest konieczna oraz jaki jej typ w indywidualnym przypadku będzie zalecany, warto zwrócić uwagę na to, aby stabilizator miał następujące cechy:

• łatwość zakładania (dzięki temu bark nie będzie nadmiernie naciągany, gdy ortezę trzeba założyć lub zdjąć)

• dobrej jakości materiał

• możliwość regulacji szerokości (np. przez mocne rzepy i materiał o właściwościach przyczepnych) oraz regulacji wysokości.

 

Profilaktyka przeciążeń i kontuzji stawu barkowego

Chcąc zapobiegać urazom i przeciążeniom barku, konieczne jest:

• prawidłowe leczenie wcześniejszych kontuzji (odpowiednie unieruchomienie, ochrona ortezą przez czas zalecony przez ortopedę, prawidłowo przeprowadzona rehabilitacja)

• ćwiczenia wzmacniające stabilizację stawów barkowych – dobrane przez fizjoterapeutę

• rozgrzewka wszystkich stawów przed każdą aktywnością fizyczną, nie tylko sportową, ale także przed pracą w ogrodzie lub porządkami w domu

• ergonomia pracy i czynności codziennych.

Dbając o zdrowie stawów barkowych należy pamiętać także o czasie na regenerację pomiędzy kolejnymi treningami i prawidłowej diecie wspomagającej funkcjonowanie stawów.